Deze geografische verschillen staan echter niet onomstotelijk vast. Ziekterisico’s zijn voortdurend aan verandering onderhevig. Verslechtering van hygiënische omstandigheden bijvoorbeeld kan leiden tot een toename van ziektes die via voedsel of drinkwater worden overgedragen, zoals hepatitis A, buiktyfus en cholera. Ook het toegenomen internationale verkeer heeft invloed op de verspreiding van ziektes. Via reizigers kunnen ziektes in nieuwe gebieden geïntroduceerd worden. Klimaatveranderingen dragen eveneens hun steentje bij. Door temperatuurstijgingen kunnen ziekteverwekkers overleven in gebieden waar dat eerst niet mogelijk was.



Het is de taak van reizigersadviseurs om op de hoogte te blijven van actuele gezondheidsrisico’s en deze aan de reiziger kenbaar te maken. Soms zijn aanvullende vaccinaties noodzakelijk of moeten bepaalde preventieve maatregelen nog eens extra benadrukt worden. De reiziger heeft uiteraard een eigen verantwoordelijkheid en doet er verstandig aan om voor vertrek te controleren of er risico’s zijn op de plek van bestemming. Voor algemene veiligheidsrisico’s kan men terecht op de website van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Op www.minbuza.nl/nl/reizenlanden/reisadviezen kan men per land opzoeken of er sprake is van oorlogsgeweld, zware criminaliteit, natuurrampen of andere calamiteiten.Actuele gezondheidsrisico’s zijn onder meer te vinden op www.travelalert.nl. Hier worden de belangrijkste problemen gemeld. Dit jaar rapporteerde Travel|Alert over een cholera-epidemie in Zimbabwe die aan meer dan vierduizend mensen het leven kostte. Ruim negentigduizend Zimbabwanen zijn besmet geraakt. Tot overmaat van ramp is het nationale gezondheidszorgsysteem ingestort en verkeert het land in een economische en politieke crisis. Reizigers dienen zich dus goed af te vragen of een reis naar Zimbabwe wel verstandig is. Een andere uitbraak speelt zich af in Bolivia, waar tienduizenden mensen dengue (knokkelkoorts) hebben opgelopen. Er zijn ruim twintig doden gevallen. Dengue is een ziekte die sterk in opkomst is. In steeds meer landen worden uitbraken gemeld. Een van de grootste epidemieën deed zich vorig jaar voor in Brazilië. Alleen al in Rio de Janeiro raakten meer dan honderdduizend mensen besmet. Dengue wordt veroorzaakt door een virus en overgedragen door muggen. Deze zijn overdag actief en verblijven graag in stedelijke gebieden. Het ziektebeeld bestaat uit hoge koorts, gewrichtspijn, spierpijn, hoofdpijn (kenmerkend ‘achter de ogen’) en vaak een huiduitslag. Meestal verloopt dengue zonder complicaties, maar in sommige gevallen kan de ziekte dodelijk zijn, vooral bij herinfecties met een ander virustype. Omdat er nog geen vaccin bestaat en er geen specifieke behandeling mogelijk is, is het uiterst belangrijk dat reizigers voorkomen dat ze gestoken worden door muggen. Het gebruik van muggenolie (essentieel is dat deze de chemische stof DEET bevat) wordt aangeraden, evenals het dragen van bedekkende kleding (lange mouwen, lange pijpen) en het slapen onder een klamboe. Insectenwerende producten zijn verkrijgbaar bij de meeste buitensportzaken, drogisterijen en apotheken.

Andere actualiteiten die TravelAlert’ meldde zijn een rabiësuitbraak op Bali en een tweetal besmettingen met het Marburgvirus in Oeganda. Reizigers die naar Bali gaan, moeten contact met honden, vleermuizen en andere zoogdieren zien te vermijden. Als men toch gebeten, gekrabd of over een open wond gelikt is, zijn rabiësvaccinaties aangewezen. Zij hebben echter niet het lastig verkrijgbare antiserum nodig. Marburg is een zeer besmettelijke ziekte die verwant is aan ebola. De sterfte is hoog. Dit geldt ook voor reizigers die voorafgaand aan de reis al tegen rabiës gevaccineerd zijn! Vorig jaar raakte een Nederlandse toeriste besmet met het Marburgvirus na een bezoek aan de ‘Python Cave’, een vleermuisgrot in het Maramagambo Forest Reserve in Oeganda. Ze overleefde de ziekte niet. Dit jaar liep een Amerikaanse reiziger in precies dezelfde grot Marburg op. Hij herstelde volledig. Het bezoeken van vleermuisgrotten zoals de Python Cave wordt afgeraden.

Uit het voorgaande kan geconcludeerd worden dat een reisadvies zelden ‘standaard’ is. Er moet altijd rekening worden gehouden met recente ontwikkelingen. Het hoeft een plezierige vakantie overigens niet in de weg te staan. Wie goed voorbereid op reis gaat en de juiste preventieve maatregelen treft, kan volop van zijn reis genieten. Als het weer een beetje meezit tenminste.